روزنامه هفت صبح نوشت: دیابت؛ وقتی به این موضوع در ستون سلامت میپردازم، بغض گلویم را میفشارد بس که غم بزرگی از این بیماری در دل دارم؛ جگرم برای کودکانی که به این بیماری مبتلا شدهاند، آتش میگیرد. انشاءالله که خدای مهربان همه آنها را شفا دهد؛ بگذریم... در یکی از آزمایشهای قابلتوجه، محققان دانشگاه ژنو از یک پیشرفت علمی در درمان دیابت نوع۱ خبر دادند. این مفهوم مبتنی بر توسعه یک هیدروژل نوآورانه به نام آمنیوژل است که از غشای آمنیوتیک انسان، غشای داخلی اطراف جنین گرفته شده.
این ژل به عنوان یک محیط حمایتی برای سلولهای تولیدکننده انسولین کاشته شده عمل و محافظت بهتری را برای آنها فراهم میکند. در دیابت نوع ۱، سیستم ایمنی به سلولهای بتا در پانکراس که مسئول تولید انسولین هستند، حمله میکند. بنابراین، بیماران اغلب برای تمام عمر به تزریق روزانه انسولین نیاز دارند. پیوند سلولهای تولیدکننده انسولین با موانع قابلتوجهی روبهرو است که مهمترین آنها میزان بقای پایین سلولهای پیوند شده، مشکل در ایجاد رگهای خونی برای تغذیه آنها و احتمال حمله سیستم ایمنی است.
این جایی است که اهمیت آمنیوژل نهفته است. این فناوری جدید صرفا سلولها را کاشت نمیکند؛ بلکه آنها را در یک محیط زنده قرار میدهد که برای کمک به آنها در تشکیل یک شبکه ظریف از رگهای خونی طراحی شده است. این امر، انتقال اکسیژن و مواد مغذی را تضمین میکند و توانایی آنها را در پاسخ به تغییرات سطح قند خون بهبود میبخشد. به گفته محققان، این ایمپلنتها پس از پیوند به موشهای دیابتی، با موفقیت سطح قند خون را تا ۱۰۰ روز، یعنی مدت زمان آزمایش، در حد طبیعی نگه داشتند. با این حال، علیرغم اهمیت این نتیجه، به این معنی نیست که این درمان برای بیماران آماده است.
مطالعات بیشتری برای تأیید ماندگاری طولانیمدت این فناوری و تضمین محافظت آن در برابر پاسخ ایمنی در درازمدت مورد نیاز است. در ژوئن ۲۰۲۵، انجمن دیابت آمریکا نتایج دو مطالعه در مورد درمانهای مشتق از سلولهای بنیادی را ارائه کرد. یک مطالعه از سلولهای جزایر مشتق شده از سلولهای بنیادی اهداکننده استفاده کرد، در حالی که مطالعه دیگر از سلولهای بنیادی اصلاحشده ژنتیکی برای کاهش خطر حمله سیستم ایمنی استفاده کرد. این مطالعه که درمان را در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۱ ارزیابی کرد، نتایج دلگرمکنندهای را نشان داد.
شرکتکنندگان تولید انسولین درونزا را دوباره به دست آوردند، نیاز آنها به انسولین خارجی به طور قابلتوجهی کاهش یافت و ۱۰ نفر از ۱۲ شرکتکنندهای که دوره کامل را دریافت کردند، توانستند انسولین خارجی را در طول دوره پیگیری قطع کنند. با این حال، این نتایج امیدوارکننده با محدودیتهای قابلتوجهی همراه است. این درمان هنوز در حال توسعه است و نیاز به پیگیری طولانیتر و تعداد بیشتری از شرکتکنندگان دارد. برخی از این درمانها همچنین نیاز به استفاده از داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی برای جلوگیری از رد سلولهای پیوندی دارند. محققان انجمن دیابت آمریکا گفتند که درمانهای سلولهای بنیادی میتوانند آینده مراقبت از دیابت نوع ۱ را متحول کنند.